Szkoła podstawowa

Dzięki nim rozwija się spostrzegawczość i wyobraźnia, logiczne myślenie, prawidłowe wnioskowanie, ćwiczy się pamięć i umiejętność skupiania uwagi. Stosowanie gier w nauczaniu może również wyrównywać niedobory, jak na przykład zwolniony refleks, trudności w postrzeganiu, myśleniu i orientacji przestrzennej. Odpowiednio dobrane gry pomagają również w zmniejszeniu nadmiernej ruchliwości, braku opanowania, pozwalają także stopniowo usunąć zbytnią nieśmiałość lub zahamowanie w kontaktach i współdziałaniu z rówieśnikami. Dzięki grom i zabawom można łatwo budzić i podtrzymywać uwagę dzieci oraz rozwijać ich aktywność myślową i językową.

Docenianie roli oraz wiedza na temat gier i zabaw pozwoli nauczycielowi pokierować procesem nauczania w taki sposób, aby uczniowie mieli możliwość osiągnięcia sukcesów i przyjemności w nauce języka obcego.

Poniżej przedstawiam gry i zabawy dydaktyczne do wykorzystanie na lekcjach języka obcego. Są to gry nie wymagające wysiłku, samo przygotowanie zajmuje kilka minut.

PARROTS - to gra słowna (speaking game), w której nauczyciel gra przeciwko uczniom. Do jej przeprowadzenia potrzebne są flashcards (karty z obrazkami lub karty wyrazowe; można również wykorzystać prawdziwe przedmioty (np.przybory szkolne, zabawki). Nauczyciel-czarodziej używając magicznych słów zamienia uczniów w "papugi". Gra polega na tym, że nauczyciel odsłania karty i wypowiada jakieś słowo, "papugi" zaś muszą je powtórzyć. Ale "papugi" są mądre i powtarzają tylko słowa właściwe, zgodne z obrazkiem. Za powtórzenie niewłaściwego słowa punkt zdobywa nauczyciel, jeśli uczniowie wypowiedzą słowo zgodne z obrazkiem, wtedy dostają punkt.

Gra jest szczególnie przydatna do nauki nowego słownictwa, ponieważ uczniowie poznają wiele słów bez specjalnego wysiłku i znudzenia. Do tego należałoby dodać, że rywalizacja z nauczycielem i szansa wygrania bardziej motywuje ich do pracy. Ta gra jest pomocna dla dzieci, które są nieśmiałe, lub czują się niepewnie w grupie. Dzięki tej grze nabieraj pewności siebie i odwagi.

PARROTS to gra rozwijająca sprawności językowe, takie jak słuchanie i mówienie. A gdy zastosujemy karty wyrazowe rozwijana jest również sprawność czytania. Jest grą rozwijającą kompetencję językową uczniów.

CHANGING PLACES - to gra akcji, a więc jest ona przydatna dla uczniów z rozwiniętą inteligencją kinestetyczną. Uczniowie siedzą w kręgu. Nauczyciel podaje każdemu dziecku wiadomość – słowo (2-3 słówka, żeby dzieci zapamiętały). Słowa się powtarzają.

Nauczyciel siada w środku koła. Przed nim ułożone w sto znajdują się karty obrazkowe i wyrazowe, nauczyciel losuje i wypowiada słowo przedstawiona na obrazku. Wszyscy uczniowie, którzy "dostali" takie słowo muszą zmienić swoje miejsca.

W trakcie zamiany nauczyciel siada też na czyimś miejscu, a więc teraz uczeń stoi na środku kręgu i wywołuje inne słówko. Dzieci bardzo lubią te grę, gdyż jest zabawna, żywa, związana z ruchem i działaniem, a więc z ich naturalnymi potrzebami.

Do tej gry można wykorzystać zarówno karty obrazkowe, jak i karty wyrazowe.

Dzieci mogą również otrzymać po kilka kart obrazkowych lub wyrazowych (5-6 słówek)

SIMON SAYS - to Total Physical Response Game, która opiera się na rozumieniu i wykonywaniu instrukcji wydawanych przez nauczyciela. Mali uczniowie nie muszą utrzymywać werbalnego kontaktu z nauczycielem, wystarczy, że wypełniają jego polecenia. Dzieci uczą się języka poprzez działanie, w większym stopniu poprzez fizyczną reakcję, niż dzięki werbalnemu powtarzaniu.

KIM’S GAME – to gra dla uczniów z silnie rozwiniętą inteligencją wzrokową, wykorzystujemy do niej karty obrazkowe (lub wyrazowe) albo prawdziwe przedmioty. Nauczyciel powtarza nazwy wszystkich wyrazów, które następnie są przykrywane. Uczniowie zapamiętują co jest pod przykryciem i następnie nauczyciel pyta o nazwę ukrytego obrazka lub przedmiotu. Nauczyciel najpierw przykrywa jeden obrazek, a potem zwiększa ich ilość, aż do momentu gdy wszystkie obrazki są przykryte. Nauczyciel może tę grę modyfikować np. poprzez zamianę obrazków albo usunięcie jednego z nich.

CHINESE WHISPERS (czyli "głuchy telefon") jest grą tradycyjną, która wspomaga rozwijanie inteligencji językowej oraz interpersonalnej.

Uczniowie stoją lub siedzą w kole, Jedno z dzieci „otrzymuje” od nauczyciela słowo ( nauczyciel szepcze słowo na ucho). Zadanie dzieci polega na przekazaniu słowa kolejnemu dziecku, ostatnie dziecko wypowiada słowo na głos.

Gra nadaje się zwłaszcza dla uczniów najmłodszych, choć warto ją wykorzystywać również w klasach II i III, ponieważ zmusza uczniów do skupienia uwagi (muszą uważać na to, co słyszą i na to, co mówią).

ZABAWA W ZGADYWANIE LICZB –to gra narozbijanie sprawności rozumienia mowy .Potrzebne są karty obrazkowy lub wyrazowe z liczbami (20-30 kartoników z liczbami.1-30; 10-40;25-55…). Klasa zostaje podzielona na 2-4 grup o jednakowej liczbie uczniów.
Po kolei wyznaczone osoby z każdej grupy ( po jednej osobie) podchodzą do tablicy. Następnie nauczyciel głośno wymawia jedną z liczb, np. twenty- eight (28). Uczeń, który jako pierwszy prawidłowo rozpozna wskazaną liczbę, wyszukuje ją spośród 30 innych kartoników leżących na stoliku i zabiera do grupy lub zawiesza na tablicy. Jednocześnie zdobywa 1punkt dla grupy, której jest reprezentantem. Uczniowie powtarzają zabawę kilkakrotnie.
Gra toczy się do momentu, aż każdy uczeń weźmie w niej udział.

Na koniec uczniowie sumują zdobyte przez siebie punkty. Zwycięża grupa, która uzyskała największa ilość punktów.

ROZPOZNAWANIE OBRAZKA – to gra na rozumienie ze słuchu podanych wyrazów lub krótkich wypowiedzi. Potrzebne są karty obrazkowe (20 lub więcej). Niektóre obrazki przedstawiają takie same przedmioty, różniące się tylko kształtem, rozmiarem lub barwą, np. kwadratowa głowa (square head)- trójkątna głowa (triangle head), czerwony kwiat ( red flower)- różowy kwiat ( pink flower), duży kot ( big cat)- mały kot ( little cat). Klasa zostaje podzielona na grupy z jednakową liczba osób.
Po kolei wyznaczone osoby z każdej grupy (po jednej osobie) podchodzą do tablicy, na której zawieszone są różne obrazki.
Nauczyciel mówi: Show me a yellow blouse with a little flower on it. ( pokażcie mi żółtą bluzkę z małym kwiatkiem), albo: Show me a big green ball, ( pokażcie mi dużą zieloną piłkę) itp.

Zadaniem uczniów jest wskazanie konkretnego przedmiotu o podanych przez nauczyciela cechach. Uczeń, który jako pierwszy odnalazł obrazek zdobywa punkt dla grupy.
Zwycięża ta grupa, która uzyska największą liczbę punktów.

LOTERYJKA OBRAZKOWA – to gra rozwijająca sprawność rozumienia ze słuchu, poprzez rozumienie krótkich wypowiedzi, bierne przyswajanie liczby mnogiej rzeczowników w opozycji do liczby pojedynczej, rozpoznawanie liczebników.
Pomoce dydaktyczne: plansza z 4- 8 obrazkami- dla każdego ucznia (jeśli zdecydujemy o pracy indywidualnej) lub każdej pary uczniów (jeśli zdecydujemy o pracy w parach); dla nauczyciela – identyczne ilustracje.

Przykładowe zestawienia obrazków:
A: 2 jabłka, 1 pióro, 3 kwiaty, 2 psy
B: 1 zeszyt, 3 książki, 2 koty, 4 pomidory
C: 3 komputery, 4 okna, 1 lampy, 1 papuga
D: 4 ogórki, 2 krzesła, 4 telewizory, 3 domy
Przebieg gry:
Nauczyciel wybiera 1 obrazek ze swojego zestawu i zadaje pytanie:
„ Do I have two apples? ( Czy mam 2 jabłka?)
Uczeń, którego plansza zawiera 2 jabłka powie: „ I have two apples”. Otrzymuje on wtedy kartonik z ilustracją przedstawiającą 2 jabłka.
Wygrywa ta osoba (lub para), która jako pierwsza skompletuje obrazki do swojej planszy.


PREZENTY – to gra pozwalająca na wyrażanie prośby i odpowiadanie na nią.
W tej grze wykorzystujemy ilustracje różnych przedmiotów, których liczba musi być mniejsza od liczby uczestników gry.

Przebieg gry:
Uczniowie siedzą w kole i trzymają swoje obrazki w ten sposób, by pozostali mogli je widzieć. Zabawę rozpoczyna uczeń nie posiadający ilustracji.
Prosi o jakiś przedmiot: I would like to get the red pencilcase with white stars. Could you give me it? ( Chciałbym dostać czerwony piórnik z białymi gwiazdkami. Czy mógłbyś(mogłabyś) mi go dać?) Uczeń, który jest posiadaczem takiego obrazka odpowiada:
„Of course, here you are” podaje rysunek i uczniowie zamieniają się miejscami. Uczeń, który przekazał koledze swój obrazek, wyraża w podobny sposób swoją prośbę. Zabawa trwa do momentu, kiedy każdy uczeń wyrazi swoje życzenie posiadania jakiegoś przedmiotu.


SZYKUJEMY SIĘ DO PODRÓŻY – to gra, pozwalająca nauczyć uczniów wyrażać życzenia oraz zapamiętywać dłuższe wypowiedzi.
Klasa zostaje podzielona na zespoły liczące 5-8 uczniów.
Przebieg gry:
Zespoły wybierają w swoim gronie osoby, którym powierzą zrobienie zakupów . Każdy zastanawia się, co może się przydać się w podróż. Np. :We need a tent ( pierwszy uczeń mówi: „ potrzebujemy namiotu”); We need a sleeping bag (drugi uczeń mówi, że potrzebny jest śpiwór); We need matches ( zapałki); We need a torch ( latarka) itp.
Załatwiający sprawunki wymienia po kolei, co ma kupić. Każdy błąd kosztuje odjętym punktem karnym. Następnie drugi zespół wykonuje to samo , oczywiście potrzeby maja być inne niż w pierwszym zespole. Np.: I need a map ( potrzebuję mapę); I need a life jacket (potrzebuję kamizelkę ratunkową); I need a rucksack (potrzebuję plecaka)itp.
Pod koniec zabawy podliczamy punkty karne i wskazujemy zwycięzcę.


WIZYTA U WRÓŻKI – to gra, której celem jest zadawanie pytań dotyczących przyszłości i udzielanie na nie odpowiedzi.

Przebieg gry:
Nauczyciel wyznacza ucznia, który gra rolę jasnowidza przepowiadającego przyszłość.
Pozostali uczniowie po kolei zadają mu pytania odnośnie ich przyszłości, np.: Could you tell me if I will be rich in the future? ( czy możesz mi powiedzieć , czy w przyszłości będę bogaty?);
I want to knowi if I will be a famous pop singer?( chcę wiedzieć, czy będę słynną piosenkarką muzyki pop)itp.

Po udzieleniu kilku odpowiedzi, wybieramy kolejną wróżkę(wróża) i po zakończeniu zabawy ustalamy poprzez głosowanie, która osoba z przepowiadających przyszłość była najbardziej przekonywająca.

ANTONIMY - to gra, której celem jest utrwalenie słownictwa. Nauczyciel przygotowuje karty wyrazowe pozwalające ułożyć pary wyrazów o przeciwstawnym znaczeniu, np. beutiful-ugly, sit down –stand up, mother-father.

Klasa zostaje podzielona na zespoły czteroosobowe. Każdy zespól otrzymuje jeden zestaw kartek wyrazowych. Nauczyciel zawiesza na tablicy drugi komplet do każdego zestawu. Zadanie uczniów polega na ułożeniu antonimów w pary. Wygrywa zespół, który zrobi to najszybciej.

WĄŻ WYRAZOWY – to gra, której celem jest utrwalenie słownictwa poprzez ćwiczenia w pisaniu. Nauczyciel zapisuje na tablicy pierwszy wyraz.Uczniowie podchodzą do tablicy i zapisują wyrazy. Ostatnia litera każdego wyrazu jest pierwszą literą wyrazu następnego. Wyrazy nie mogą się powtarzać i powinny być zapisane poprawnie. Grę wygrywa uczeń, który nie popełni błędu dopisując wyrazy.

Powyżej przedstawiłam gry i zabawy do wykorzystania na lekcjach języka obcego. Gry te pobudzają wyobraźnię, powodują, że nauka staje się ciekawsza.