Szkoła średnia

Howard Gardner – psycholog, specjalista z dziedzin psychologii kognitywnej i psychologii uczenia się, profesor psychologii edukacji w Harvard Graduate School of Education i profesor neurologii w Boston University School of Medicine. W 1981roku H.Gardner został wyróżniony nagrodą MacArthur Prize Fellowship. Profesor jest autorem ponad dwudziestu książek przetłumaczonych na 24 języki m. in.: "Niepospolite umysły" (1998), "Inteligencja. Wielorakie perspektywy" (wraz z M.L. Kornhaberem i W.K. Wakem) (2001), "Zmiana poglądów. Sztuka kształtowania własnych i cudzych przekonań" (2006).

 

Podstawowa definicja inteligencji określana była głównie przez testy IQ, dzięki którym uzyskiwano wyniki: mądry, normalny lub wadliwy.

Gardner wykazał, że inteligencja jest wielopłaszczyznowa i opisał osiem typów inteligencji, które zostały uporządkowane w blokach. Według profesora, człowiek, od urodzenia, posiada wszystkie inteligencje zindywidualizowanej kombinacji, nie ma więc dwóch osób, które posiadają taką samą kombinację inteligencji. Do pomiaru każdego rodzaju inteligencji potrzeba znacznie dokładniejszych testów, niż w przypadku standardowego określania poziomu inteligencji.         

Do ośmiu bloków inteligencji zalicza się:

  • inteligencję lingwistyczną (językową),
  • inteligencję logiczną (matematyczno – logiczną),
  • inteligencję muzyczną,
  • inteligencję przestrzenną (wizualno – przestrzenną),
  • inteligencję kinestetyczną (ruchową),
  • inteligencję interpersonalną,
  • inteligencję intrapersonalną,
  • inteligencję naturalistyczną (przyrodniczą).

 

Inteligencja lingwistyczna

Jest to umiejętność jasnego, zrozumiałego formułowania i wyrażania swoich myśli poprzez słowo mówione. Charakterystyczne dla tego rodzaju inteligencji jest to, że dana osoba posiada rozbudowane słownictwo, swobodę argumentacji, interesuje się literaturą. Nie straszne są jej przemówienia publiczne czy debaty. Ponadto z łatwością zapamiętuje informacje i znacznie szybciej uczy się języków obcych. Językiem posługuje się również w celach rozrywkowych, bawiąc przy tym towarzystwo.

Kluczowymi komponentami tej inteligencji są:

-  wrażliwość na dźwięk, rytm, brzmienie,

-  modulacja głosu,

-  wrażliwość na budowę i znaczenie słów.

Osoby obdarzone tą inteligencją dobrze sprawdzą się w zawodach takich jak np.: pisarz, dziennikarz, poeta.

U dzieci w wieku przedszkolnym ten typ można rozwijać poprzez krzyżówki, śpiewanie, recytację. Starsze dzieci mogą samodzielnie pisać opowiadania, pamiętniki czy brać udział w przedstawieniach.

Inteligencja matematyczno-logiczna

Ten rodzaj inteligencji związany jest z myśleniem skutkowo – przyczynowym. Dla osób obdarzonych tym typem inteligencji charakterystyczne jest również postrzeganie świata poprzez ciągi zdarzeń, logiczne myślenie oraz kreatywne rozwiązywanie problemów.

Istotnymi elementami tej inteligencji są:

-  zdolność prowadzenia długiego ciągu rozumowania,

-  wrażliwość oraz zdolność do dostrzegania wzorców liczbowych.

Dzieci obdarzone takim potencjałem lubią porządek i kolejność rzeczy, są konkretne i dociekliwe. Poza tym zadają wiele pytań dotyczących otaczającego świata, lubią badać i zbierać informacje. Cechuje je również abstrakcyjne myślenie oraz zamiłowanie do eksperymentów.

Profesje związane z inteligencją matematyczno-logiczną to: badacz, naukowiec, matematyk.

U dzieci rozwijamy tę inteligencję poprzez zagadki, gry liczbowe, zadania matematyczne, liczenie.. Również majsterkowanie, wyciąganie wniosków z bajek, układanie historyjek obrazkowych wpływa na rozbudowę inteligencji matematyczno – logicznej.

Inteligencja muzyczna

Rozumienie świata za pomocą dźwięków, melodii, rytmów jest nierozerwalnie połączone z inteligencją muzyczną. Osoby obdarzone takim potencjałem posiadają tzw. „słuch muzyczny”, co oznacza że są uwrażliwione na dźwięki płynące z otoczenia. Osoby obdarzone tą inteligencją świetnie tańczą, dobrze śpiewają, potrafią odtworzyć melodię po jej wysłuchaniu oraz rozróżniają dźwięk poszczególnych instrumentów. Problemów nie stwarza im także tworzenie muzyki i rozumienie struktury utworów muzycznych.

Komponenty tej inteligencji to:

rozumienie form ekspresji muzycznej,

wrażliwość na rytmy, wysokość i barwy dźwięków,

tworzenie muzyki,

rozumienie struktury utworów muzycznych.

Aby poszerzać ten potencjał warto jest zaangażować dzieci w zadania takie jak np.: wymyślanie rymowanek i piosenek czy prezentowanie swoich umiejętności przed szerszą publicznością. Można również zaproponować dzieciom zajęcia z rytmiki, śpiewu czy gry na instrumencie.

Inteligencja przestrzenna

Umożliwia rozumienie otoczenia dzięki kształtom i wyobrażeniom pochodzącym ze świata zewnętrznego oraz wyobraźni. Osoba obdarzona tym typem inteligencji myśli, używając wyobraźni.

Dziecko zwraca szczególną uwagę na detale, cechuje je duża wrażliwość na otaczające wzory, kolory, przedmioty. Jest także obserwatorem - posługując się fantazją, chętnie obrazuje zagadnienia w postaci schematów, diagramów i tabel. W ten proces angażuje wszystkie swoje zmysły. Oprócz tego są bardzo kreatywne i twórcze.

Składowe tej inteligencji to:

-  analizowanie swoich pierwotnych percepcji,

-  umiejętność trafnego postrzegania świata wzrokowo – przestrzennego.

U dzieci potencjał przestrzenny można rozwijać poprzez sklejanie modeli, układnie klocków, puzzli, wykonywanie prac plastycznych, lepienie z plasteliny. czy ciastoliny.

Inteligencja kinestetyczna

Związana jest z wykonywaniem czynności ruchowych oraz ze świadomością własnego ciała.

Dzieci, które posiadają inteligencję kinestetyczną, chętnie wykonują różnego rodzaju ćwiczenia fizyczne, zabawy ruchowe. Czerpią przyjemność z tańca czy sportu. Na co dzień posługują się językiem ciała i dużo gestykulują. Ponadto potrafią własnym ciałem wyrażać emocje i są uzdolnione manualnie. Duże znaczenie mają dla nich również zwierzęta i środowisko naturalne. Radość sprawia im zgłębianie tajników biologii i zagadnień ekologicznych.

Istotnymi elementami tej inteligencji są:

zręczność w radzeniu sobie z przedmiotami,

-  umiejętność kontrolowania własnych ruchów ciała,

-  wyczucie odległości i przestrzeni,

-  łatwość uczenia się różnych sprawności ruchowych.

W pogłębianiu tej inteligencji przydatne będą z pewnością zajęcia taneczne, sportowe czy teatralne.

Zawody związane z tą inteligencją to: tancerz, sportowiec.

Inteligencja interpersonalna

Ten rodzaj zawiera w sobie poprzednie typy inteligencji. Jest kluczowy do rozpoznawania, rozumienia innych, rozróżniania ich przez pryzmat cech i empatii.

Dzieci, które wykazują się inteligencją interpersonalną są stworzone do pracy w społeczności, lubią i potrafią pracować w grupie. Nie onieśmiela ich otoczenie, chętnie uczestniczą w zadaniach grupowych, są komunikatywne, asertywne i empatyczne. Wykazują się niezwykłą spostrzegawczością w relacjach z drugą osobą, potrafią słuchać i wczuć się w problem z perspektywy rozmówcy.

Istotnymi elementami tej inteligencji są:

-  komunikatywność, asertywność i empatia,

-  zdolności przywódcze i mediacyjne,

-  umiejętność słuchania i tolerancyjność.

Zawody związane z tym rodzajem inteligencji to: terapeuci, w tym pedagodzy, psychologowie oraz sprzedawcy.

Inteligencja intrapersonalna

Charakterystyczny dla tego rodzaju inteligencji jest przede wszystkim własny punkt widzenia oraz rozpoznawanie własnych uczuć i emocji.

Dzieci o mocnej inteligencji intrapersonalnej są raczej skryte, wstydliwe, wolą pracę w samotności. To indywidualiści, którzy znają swoje mocne strony, często podejmują ryzyko, nie boją się trudnych pytań. Mają swoją ambicję, wytrwale dążą do celu i nie poddają się tak łatwo pomimo porażek i słabości. Takie dzieci są zaradne i samodzielne.

Kluczowymi komponentami tej inteligencji są:

-  znajomość własnych, zarówno mocnych jak i słabych stron,

-  umiejętność rozróżniania własnych uczuć,

-  kierowanie zachowaniem związane jest z poleganiem na własnych uczuciach.

Najlepszym sposobem rozwoju dziecka posiadającego dobrze rozwiniętą inteligencję intrapersonalną, jest stworzenie mu optymalnych warunków, w których samo decydować może o zakresie pracy oraz tempie jej wykonywania.

Inteligencja przyrodnicza (naturalistyczna)

Opiera się na poznawaniu, docenianiu i zrozumieniu natury. Osoba obdarzona takim potencjałem dba środowisko naturalne, zwierzęta, rośliny.

Dzieci z rozbudowaną inteligencją naturalistyczną są ciekawe świata, spędzają dużo czasu na świeżym powietrzu, lubią zbierać kwiaty, muszelki i kamienie. Uwielbiają obserwować mrówki, owady czy ptaki. Opieka nad zwierzętami sprawia im ogromną radość. Kolekcjonują również książki czy albumy o tematyce przyrodniczej.

Składowe tej inteligencji to:

-  zdolność interakcji z żyjącymi stworzeniami,

-  wrażliwość na różnice pomiędzy gatunkami,

-  fascynacja otaczającym światem.

Wykonywanie doświadczeń, prowadzenie hodowli roślin, posiadanie własnego zwierzątka przyczyniają się do pogłębienia inteligencji przyrodniczej.

Zawody powiązane: ekolog, biolog.

 

Źródła:

  http://dziecisawazne.pl/8-inteligencji-wedlug-prof-h-gardnera/

  http://www.racjonalista.pl/kk.php/t,4893

  http://www.przedszkole12-krakow.pl/InteligencjeWielorakie.pdf